Bygg

Bygg var ein fyrsta korntegundin sem maðurinn tók til ræktunar fyrir um 10.000 árum síðan og er enn mikilvæg nytjaplanta. Bygg er í fjórða sæti yfir uppskerumestu korntegundirnar og gefur um 140 milljónir tonna uppskeru í heiminum ári. Það er ræktað um nánast allan heim fyrir utan hitabeltið. Bygg er fyrst og fremst notað sem dýrafóður, en einnig  bruggað í malt fyrir framleiðslu á bjór og viskí, það er notað til manneldis, til framleiðslu á sterkju o.fl.

Í dag eru til eru þúsundir mismunandi afbrigða af byggi. Þeim má skipta í svokallað vetrarbygg sem sáð er að hausti og vorbygg sem sáð er að vori.

Ísland er á norðurmörkum byggræktar í heiminum sökum stutts sumars og nánast allt sáðkorn sem notað er hér á landi er innflutt. Einungis vorbygg er ræktað á Íslandi. Skilyrði til byggræktar eru best syðst á landinu og í innsveitum norðanlands. Hin fjöldamörgu yrki sem prófuð hafa verið hér á landi henta þó misvel eftir aðstæðum á hverjum stað. Almennt er byggi sáð í lok apríl eða byrjun maí, það blómgast í byrjun ágústs og er uppskorið í september. Bygg vex ekki villt hér á landi fremur en annars staðar í N-Evrópu. Það á enga nána ættingja í íslensku flórunni og getur ekki æxlast við íslenskar plöntur.

Það byggyrki sem ORF Líftækni notar í sinni framleiðslu heitir Golden Promise. Það er meðal fjölmargra plöntuyrkja sem var þróað undir stjórn Björns Sigurbjörnssonar við Alþjóða kjarnorkumálastofnunina í Vín á sjöunda áratug síðustu aldar.  Það hefur mikið verið notað í  Skotlandi til maltframleiðslu. Það hentar ekki til landbúnaðarframleiðslu hér á landi, það þroskast seinna en það bygg sem ræktað er af íslenskum bændum og hefur ekki sama blómgunartíma og annað bygg sem hér er ræktað.